• Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Turtle close-up Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Drone view on jetty and resort
  •  Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Dive boat Lumbalumba Diving
  • Manado, diving, dive, Bunaken
    Diver IV at the harbor
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Eagle Ray Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Dive boat Lumbalumba Diving
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Bottlenose dolphing in front of the boat
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Napoleon wrasse Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    On the way to the dive sites
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Jetty with dive center, Diver III and harbor
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    The reefs of Bunaken
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Porcupine fish close-up
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Spinner dolpins in front of the boat
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Mantis shrimp in house reef
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi
    Diver III leaving the jetty






  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool
    View from Chalet
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Chalets
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Drone view on jetty and resort
  • Bunaken, Manado, diving, dive, coral, resort
    Diver IV at the harbor
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    View from Chalet
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Dive centre, jetty and resort in back ground
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    True infinity pool at sunset!
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Resort birds eye view
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Family Chalet from pool
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    View on garden
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    View on and in pool
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Amazing sunset
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Dive boat in harbour
  • Small Dive Resort and hotel in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    View on garden
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Standing on the pool with sunset
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Playing in between dives
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Pool sunset
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Spinner dolphin in front of dive boat
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Reef scene Bunaken
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Chalets
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Black macaque in Tangkoko rainforest
  • Small Dive Resort in Manado, diving in Bunaken Indonesia North Sulawesi with accommodation, restaurant and pool.
    Orchid in the garden

     Bunaken Nationaal Marine Park Duikstekken

Muka Gereja

“Muka” betekend “voor” en “Gereja” is “de kerk”. Als u op deze plek arriveerd wordt zo helder als het water er beneden hoe men op deze naam is gekomen. Muka Gereja is een prachtige  wand met weinig stroming en rustig water. Daarom is het vaak uw eerste duik in het park. Wat kunt u verwachten op Muka Gereja? Een diepe steile wand met veel holen/spelonken en overhangende kliffen. Enorme toren sponsen, mysterieuze ondiepe grotten en koraal is rijkelijk aanwezig. Een van de beste observaties die we hier heben gehad was een inmens grote school van jonge gestreepte katvis. Zo groot en zo dicht op elkaar dat het er uit zag als een enorme walvis die steeds van vorm veranderde. Zicht is goed tot uitstekend en zoals eerder gezegd, de stroming is meestal erg mild. Het indrukwekkende uitzicht op de 812 meter hoge slapende vulkaan van Manado Tua geeft deze duikstek een extra dimensie.

ga naar het begin van de pagina

Negeri

Als u Muka Gereja uitduikt in oostelijk richting komt u Negeri binnen. Stroming is meestal wat meer dan op  Muka Gereja, en sterk afhankelijk van de windrichting. Of we op Muka Gereja of Negeri, besluiten te gaan duiken hangt af van waar het het meest beschut is. Deze stek is opnieuw een toplokatie met uitbundige koraalgroei. Om de een of andere reden zien we zelden rifhaaien hier maar het is zeker dat dat niet aan de hoevelheid vis ligt! Op een bepaald punt ligt een waar tapijt van zeeanemonen vol met clownsvis en erg ondiep zodat snorkelaars er ook van kunnen genieten. Gemiddeld zicht is 20-25 meter.

ga naar het begin van de pagina

Tanjung Kopi

“Tanjung” betekent “kaap” en “Kopi” is “koffie”. We hebben het hier dus over “kaap koffie” – en geloof ons als we zeggen dat het sterke koffie kan zijn! Zo rustig als Muka Gereja en Negeri met stromingen zijn, zo uitdagend is Tanjung Kopi. Normaal gesproken brengen we hier geen beginnende duikers heen en zeker niet op de eerste dag. Ondanks de vaak sterke stroming is het een geweldige duikstek en persoonlijk Roel’s favoriet. Dankzij de stroming, is de kans op spectalulaire observaties GROOT. Er is natuurlijk nooit 100% garantie maar ontmoetingen met indrukwekkende scholen van grootoog makrelen, barakuda en tonijn zijn sterk aanwezig. Haaien, schildpadden en roggen laten u spelenderwijs zien hoe je je echt zou moeten gedragen in serieuze stroming. Het komt voor dat er geen stroming is en dan ziet het eruit als de gemiddelde voorpagina van het maandblad DUIKEN. Zeer tot de verbeelding sprekend!

ga naar het begin van de pagina

Mike’s Point

“Daar is tie dan” Mike, “een echte duikstek met jouw naam” . Vernoemd naar de wereldberoemde onderwater fotograaf, Mike Severns. Mike heeft in het verleden zoveel tijd doorgebracht bij deze excellente wand dat de duikgidsen de stek uiteindelijk maar zijn naam heben gegeven. Makrelen, tonijnen, zachtkoraal, grote zeewaaiers, bultkop papagaaivis en napoleon baars zijn allemaal zaken die u kunt verwachten. Stroming kan wat aan de sterke kant zijn, afhankelijk van het getij, maar meestal is het een milde onderwaterbries die u moeiteloos langs de steile wand voert.

ga naar het begin van de pagina

Raymond’s Point

Dit is waar u hoogst waarschijnlijk uitkomt als stroming u zuidwaarts voert van Mike’s Point. Dat is bepaald geen pech want Raymond is een prachtige wand met goed hard en zachtkoraal. Veel stromings minnende zweepstaart koralen en rijkelijk vis, zowel groot als klein. Op een bepaald punt is een minder steil maar breed zandpad, waar altijd een hoop blauw gevlekte stekelroggen liggen te rusten. Mooie stek en vaak doet de windrichting ons besluiten hier een duik te maken.

ga naar het begin van de pagina

Tengah

“Tengah” betekent “in het midden” en verwijst simplweg naar het feit dat we ons nu in het midden van de westkant van Bunaken eiland bevinden. Tussen de getijden in, is het een kalme duikplaats waar u bepaalt of u links of rechts gaat. Maar als het getij het overneemt, ga er dan niet tegen in, maar vlieg als een vogel langs de wand. Wees niet verbaasd als u een kilometer verderop weer uit het water komt en wees voorbereid op ontmoetingen met adelaarsroggen, schildpadden, napoleon baarzen en af en toe een rifhaai.

ga naar het begin van de pagina

Mandolin

De reden waarom deze stek is vernoemd naar een muziekinstrument is vanwege de harmonie in het onderwaterleven die u hier zult aantreffen. De een zegt dat het beter is bovenaan het rif, de ander gaat voor het midden en weer anderen geven de voorkeur aan 30-35 meter. Maar eens zijn ze het allemaal over 1 ding en dat is dat waar je ook duikt op Manadolin, het is overal verbazingwekkend mooi. Schildpadden, haaien, adelaarsroggen, grote scholen gestreepte zeevinken, napoleon baars, anemonen, bladervissen spookmurene en grote akropora tafelkoralen . Noem het op en u zult het waarschijnlijk vinden. Stroming is meestal gering en zicht varieerd van 15 tot 35 meter. Hoewel grotendeels een steile wand zult u er ook een paar schuine gedeeltes aantreffen. Zeer geschikt ook voor snorkelaars

ga naar het begin van de pagina

Ron’s Point or Happy Vomit

De meeste mensen noemen deze stek Ron’s Point maar niemand weet wie Ron is of was. Voor ons is het “Happy Vomit” en we zijn meer dan bereid u te vertellen waarom – als  u bij ons langs komt! Happy Vomit ligt precies daar waar twee stromingen elkaar ontmoeten. Het is dan ook niet voor beginnende duikers. We geven geen garantie, maar er zijn momenten dat er van alles samenkomt op hetzelfde moment. Normaal is het 1 gast op 1 gids die naar beneden gaat en je moet gewoon wachten wat er in de stroming naar je toe komt. Reusachtige makrelen, tonijn, veel haaien en roggen, zijn allemaal dieren die we heben waargenomen in grote getalen. Het is niet voor iedereen maar het kan een aangename afwisseling zijn……………

ga naar het begin van de pagina

Fukui

Vernoemd naar een Japanse duiker die hier ooit gedoken heeft en er toen een artikel over heeft geschreven, 20 jaar geleden. Fukui is anders dan de rest van de duikstekken omdat het hier eigenlijk niet om een steile wand gaat. Het is 1 van de weinige plaatsen hier met een vrij groot  “plat liggend” koraal plateau. Aan de buitenkant gaat het weer vrij steil naar beneden maar over het algemeen is er hier geen sprake van een steile wand. Net als Muka Gereja (1) is Fukui geschikt voor een eerste duik in het park. Het is ook een zogenaamd “poets-station”, wat in duikjargon betekent dat allerlei grotere vissen zichzelf laten schoonmaken door kleine poetsvisjes en garnalen, terwijl ze een dutje doen. Een geschikte plaats om napoleon baarsen, barrakuda, grootoog makrelen en zeebrasem te zien. Een zandig gedeelte van Fukui is het domein van een kolonie tuinalen. Spectaculaire, maar ook zeldzame observaties, zijn een tresherhaai geweest en zeer indrukwekkend, een oceanische maanvis (Mola mola) van 1.5 meter diameter! Op ongeveer 17 meter diepte liggen 5 enorme doopfontschelpen op een rij. Fukui is gewoonlijk erg mild met stroming maar het kan bij gelegenheid wat sterker zijn. Gemiddeld zicht is 20-25 meter

ga naar het begin van de pagina

Alung Banua

“Alung Banua” is de naam van het vriendelijke dorpje en tegenover het dorp is een koraalwand die veel waarde heeft voor macro-fotografen. Ondanks dat de aanwezigheid van schildpadden vrij normaal is en ook adelaarsroggen geen zeldzaamheid zijn, zou u zich moeten concentreren op de “meesters van de camouflage”. Krokodil platvissen, bladvissen, spookfluitvissen en zeeduivels kunnen hier vaak worden geobserveerd. De schrijver van dit artikel schaamt zich nog steeds een beetje dat hij de “robuuste spookfluitvis” (Solenostomus paegnius) heeft gemist en Renee Sutter van Turicum niet, hoe dan ook, het was er. Als de stroming (voor zover aanwezig) u oostwaarts brengt dan ziet op een diepte van ongeveer 18 tot 25 meter een prachtige collectie van ondiepe grotten. In dit geval is het beter om uw groothoeklens ook bij u te hebben, omdat het aanzicht van deze grotten een mooi panorama biedt. Overigens kunnen er ook slapende witpunt rifhaaien worden aangetroffen dus daar kunt u ook naar uitkijken. Zoals gezegd, de stroming hier is gewoonlijk zwak en het zicht onderwater bedraagt gemiddeld 15-25 meter.

ga naar het begin van de pagina

Cela – Cela

Deze stek grenst aan een conservatie zone. Een zone dus, waar niet gedoken mag worden. Het is niet moeilijk u daar aan te houden want op Cela-Cela is zelden stroming, en u hoeft niet bang te zijn dat u in verboden gebied uitkomt. Cela-cela begint met een schuine zandige helling. Onderaan de helling kunt u rustende witpunt haaien verwachten en terwijl u uw afdaling vervolgt veranderd het onderwaterlanschap in een grillige wand met veel interessante hoekjes en mysterieuze spelonken. Goede stek om rustende barrakuda te zien en het is 1 van de weinige plekken waar we de oceanische maanvis (Mola Mola) hebben mogen bewonderen. Cela-Cela heeft een vaste anderplaats, is leuk voor snorkelen en daarom liggen we er ook vaak tijdens de lunch.

ga naar het begin van de pagina

Lekuan III, II en I

Lekuan 3 is de eerste (of de laatste, afhankelijk vanwaar u begint met tellen) van 1 van de meest fascineerende steile wanden die Bunaken biedt. Zeer uitgestrekt, zodat het in 3 gedeeltes is verdeelt maar naar onze mening hadden dat er ook wel 7 of 8 mogen zijn. Deze werkelijk “wereld klasse” duikstek heeft alle noodzakelijke ingredienten in zich; Grote vissen als tonijn, makrelen en haaien op Lekuan I. Schildpadden, roggen, napoleon baarzen op Lekuan II. Grote scholen vleermuisvis en middennacht poon op Lekuan III. Lipvissen, keizersvissen, dwarrelende scholen met vindervissen, doktersvissen, egel en pompoenvissen, u zoekt, Lekuan, bezorgt het. Overhangende kliffen, grillige koraal formaties, spelonken, anemonen, zeewaaiers, veersterren en tonsponsen. Fantastisch snorkelen ook op het rifplateau met veel mogelijkheden voor de macrofotograaf.? Lekuan III en II zijn normaal erg vriendelijk met stroming maar Lekuan I kan een echte uitdaging zijn.

ga naar het begin van de pagina

Kelapa Pendek

Betekend “korte kokoksnootboom” en verwijst naar een rij, inderdaad……, korte kokosnootbomen aan de kust! Hoe verzinnen we het toch………….. 🙂 ? Zeer steile wand en stroming vaak minder dan Lekuan I en Muka Kampung. Erg rijk begroeit met waaiers en rijkelijk koraal aanwezig. Het had voor ons Lekuan 4 mogen heten en het is Maria’s favoriete duikstek. Vaak verrassende onmoetingen met kleine groepjes adelaarsroggen die het hier schijnbaar naar het zin hebben.

ga naar het begin van de pagina

Muka Kampung

Ligt precies tegenover het dorp Bunaken dat dezelfde naam heeft als het eiland. Een steile wand met een hoekrif. Op de hoek ligt een  zandig stuk talud waar we adelaarsroggen kunnen verwachten, maar ook blauw gevlekte stekelrog en vaak duizenden vlindervissen. Zelfs vanaf de oppervlakte kun je hier vaak stromingen zien en een “Muka Kampung duik” eindigt vaak als een goede ouderwetse stromingsduik. Door de stroming varieerd het zicht vaak sterk van 15 tot soms 30 meter. Traditioneel gezien is deze stek ook de toegang tot dit dorp van Bunaken. Tot voor kort, (en soms nog een beetje), ging dat recht over het rif. Dankzij de toegangs kaartjes/buttons, die nu gekocht moeten worden is er nu een permanente aanlegsteiger gebouwd en wordt er praktisch geen schade meer veroorzaakt.

ga naar het begin van de pagina

Pangalisan

Op Pangalisan vinden we vaak nog wat restjes stroming terug van Muka Kampung. Zicht daarintegen is meestal wat stabieler. Het ondiepe rif plateau en de steile wand bieden veel klein macro leven, maar ook grotere levensvormen kun je verwachten. De dugong of zeekoe, het enige vegetarische zeezoogdier en gevaarlijk dichtbij totale uitsterving, wordt hier soms gezien. Niet echt vaak, maar een paar keer per jaar is er wel een ontmoeting. Het is niet helemaal duidelijk waar de individuen vandaan komen want het geringe aantal observaties doet niet vermoeden dat ze er permanent verblijven. Het is een feit dat in Arakan, het zuidelijke deel van het natuurreservaat, een min of meer stabiele groep van zo’n 75 dugongs permanent huist. Het is bekend dat zeekoeien lange afstanden zwemmen en we nemen dus aan dat degene die we zien daar vandaan komen.

ga naar het begin van de pagina

Bunaken Timur

Betekend simpelweg “Oost Bunaken”. Deze stek bestrijkt de hele  sectie die ligt tussen “Pangalisan” en “Sachiko’s Point”. Het zou eigenlijk 4 verschillende namen moeten hebben want het is een lang rif en onmogelijk in 1 duik te zien. Tijdens sterke westenwind of als er plosteling een tropische bui overtrekt dan is Bunaken Timur vaak de enige geschikte stek om te duiken vanwege het feit dat het aan de lijzijde van het eiland ligt en zodoende beschut. Meestal milde stroming en ook zeer goed voor snorkelen. Soms kom je tussen twee stromingen in maar dat is geen enkel probleem. Laat je gewoon meevoeren en naarmate je duiktijd verstrijkt stijg je langzaam op langs de wand totdat de stroming verdwenen is. Rijkelijk vis (veel vlindervis) en koraal. Dieper,  kans op zwartpunt en witpunt rifhaaien en roggen. Geweldig om op uit te duiken aan de rand van het plateu en de wand. Een echte wereldstek!

ga naar het begin van de pagina

Sachiko’s Point

Is vernoemd naar een Japanse reisagent die deze stek tot haar favoriete verkoos. Waarom? dat zie je snel genoeg als je eenmaal op deze spectaculaire wand duikt. Er is vaak wat stroming maar die brengt dan ook het grotere onderwaterleven mee. Als we, zoals wij het noemen, “de hoek omgaan”, dan zijn er vaak wat koude thermoclines maar met slechts 25 graden Celcius denken we dat dat nog goed is uit te houden. Gewoonlijk zien we wit en zwartpunt haaien, grote tonijnen, makrelen, schildpadden en roggen. Hard koraal is rijkelijk aanwezig alsmede zachtkoraal. Vaak opwindende ontmoetingen met zeeslangen, vooral dicht bij het rif plateau. Het is ook de enige stek waar we meerdere malen hamerhaaien hebben gezien en erg dichtbij! Zicht varieert van 20 tot 35 meter, afhankelijk van het getij en deze stek is ook geschikt voor snorkelaars.

ga naar het begin van de pagina

Siladen Point

Siladen is een van de kleinere eilanden in het reservaat. Het biedt goede snorkel mogelijkheden aan de zuidkant en uitstekend duiken rondom het gehele eiland. Siladen point begint aan de zuidkant met een zeer steile wand. Omdat het rif plateau niet erg breed is hier kunt u tot vlakbij het strand komen wat de duik iets speciaals geeft. Over het algemeen rustige stroming die incidenteel vrij sterk kan zijn. Veelzijdige koraalgroei en veel macro mogelijkheden, vooral op de rand van het plateau en de wand…

ga naar het begin van de pagina

Spaghetti Crossing

Is een interessante stek en ligt ten noorden van Siladen. Waar de meeste andere stekken een ondiep plateaurif hebben, dat droog valt bij laag water, heeft Spaghetti Crossing en plateau op 20 meter. In het midden een soort kanaal waaruit je kunt afleiden dat er vaak sterke stroming moet zijn. Na het plateau volgt een steile wand. Wij noemen deze stek, Spaghetti Crossing, omdat niet altijd duidelijk is waar we heen zullen gaan; blijven we op het plateau of gaan we naar de wand………… Soms hebben we geen keus en beslist de stroming voor ons. We hebben een groot aantal echt geweldige duiken gemaakt op Spaghetti Crossing, hoewel het aan de oppervlakte een beetje golverig kan zijn. Als de deining het toestaat dan is dit zeker een duik die in uw logboek hoort. Te verwachten ontmoetingen kunnen varieeren van, schildpadden, mantaroggen en haaien, tot hengelaarsvissen, steenvissen en blauw geringde oktopus (jawel!). Goed hard en zachtkoraal maar vanwege de diepte niet geschikt voor snorkelaars.

ga naar het begin van de pagina

Tanjung Pisok

Een “Pisok” is een zwaluw en de naam van deze stek verwijst naar de grote hoeveelheid zwaluwen die hier, tijdens morgenstond en schemer, op insekten jagen. Op Tanjung Pisok schieten zeebaarzen kuit. Dat is vrij bijzonder want dat doen zeebaarzen niet overal. Het is erg onwaarschijnlijk dat u dat ooit zult zien omdat het maar zelden gebeurt. Maar als het gebeurt dan is het massaal en verscheidene studies hebben bevestigd dat zeebaarzen deze stek hebben uitverkoren om hun nageslacht veilig te stellen. Tot 20 meter diepte is het een schuine helling met grote pijpkoralen en daarna gaat de wand in stappen naar beneden. Er zijn enkele zandplekken met spookmurenes en er is natuurlijk de kans op grotere zeebaarzen. Maar ook napoleon, papagaaivis en adelaarsroggen. Zoals te verwachten van een “kuitschietplaats” kan de stroming behoorlijk intensief zijn.

ga naar het begin van de pagina

Het Manado wrak

Niemand is er nog zeker van en er zijn helaas geen archieven meer te vinden. Sommigen zeggen dat het Duits is en weer anderen, Nederlands. Wij sluiten ons aan bij de laaste groep en denken dat deze eens trotse koopvaarder, ooit, de Nederlandse driekleur in de mast had. Wat wel zeker is, is dat ze is gezonken in de tweede wereld oorlog en nu goed is voor 60 meter lang, specatcualair duikavontuur. Het wrak ligt op een helling met de boeg naar boven die op 22 meter begint. De nog aanwezige dubbele schroeven stoppen precies op 40 meter met hoog water. Hoewel de bovenbouw nog behoorlijk intact is, is na zoveel jaren de stevigheid van de constructie natuurlijk flink verzwakt en gaan we niet meer naar binnen. Maar niet getreurd, er is voldoende te zien zonder door het binnenste van haar ruimen te zwemmen. Vele naaktslaken, bladvissen, vaak een witpunthaai die ligt te rusten naast de kiel, vleermuisvis, zeebaarzen, zoetlippen, prachtige bomen zwartkoraal, het Manado wrak heeft te veel om op te noemen. Het zicht is vaak echter niet zo geweldig. Het ligt vlakbij de kust en een riviertje mondt er 150 meter vandaan uit en brengt, met regen, veel sediment in het water. Maar minder dan 10 meter is het zelden. Tijdens een duik hebben we een keer 8 grote mantaroggen boven het wrak zien rondcirkelen alsof ze wilden zeggen: “he jongens, iets verloren?” Vanwege de diepte is het geen beginnersduik. Ook vanwege de diepte bereiken de meeste duikers hun “geen deco limiet” eerder dan dat ze door hun lucht heen zijn. We staan geen decoduiken toe dus na het bereiken van no deco limiet, zoeken we de ondiepere riffen naast het wrak op om daar uit te duiken.

ga naar het begin van de pagina

LUMBALUMBA Huisriffen

Hoewel we zelf niet in het reservaat liggen kunt u riffen bijna overal vinden. Dus ook bij ons voor de deur en in de nabije omgeving. Voor het gemak noemen we die de “Huisriffen”. Praktisch alle derde duiken maken we hier en ook onze nachtduiken. Natuurlijk kunt u ook besluiten alle dagduiken hier te maken. In het algemeen is de kwaliteit van de hardkoralen wat minder. Er wordt nu eenmaal meer gevist want het heeft geen beschermde status, maar het is een paradijs voor fotografen. In het bijzonder de macro fotograaf. Vlak voor onze pier helpen we Moeder Natuur ook een handje mee want we hebben daar twintig zgn. “rifballen” geplaatst die ieder 300 kg wegen. De bedoeling is dat het vissen aantrekt en het koraal helpt een vaste plek te vinden. De positieve resultaten zijn al duidelijk te zien. De riffen bij ons in de buurt bieden een grote verscheidenheid aan onderwaterleven.  ?Wat we ondermeer hebben gezien is: de mimic oktopus, blauw geringde oktopus, verschillende soorten spookfluitvis, bidsprinkhaan kreeft, mandarijnvis, hengelaarsvis, pigmee zeepaardje, gewoon zeepaardje, bladvissen, kakatoe wespvis en ontelbare naaktslakken. Maar ook groter als adelaarsroggen en zelfs een keer een marlijn. We hebben stekken ondekt met namen als:  45 Bananas, Circus Critter and Sponge Garden en Mandarin point. We maken nog steeds ontdekkingsreizen in de buurt en vinden altijd weer nieuwe zaken. Het is een goed alternatief als u eens iets anders wilt dan een steile wand of niet de hele dag op de boot wilt zijn. Snorkelen kan ook maar is niet zo geschikt voor beginners.

ga naar het begin van de pagina

Popooh 1 & 2

Popooh is waar we het zuidelijke gedeelte van het Natuurreservaat Bunaken binnen komen. Interessante stekken met veel zachtkoraal en ook veel macro onderwaterleven. Het is 1 van de plekken waar we u waarschijnlijk pigmee zeepaardjes kunnen laten zien. In het algemeen is de stroming fors als de getijden wisselen maar daar tussen in, is het rustig en kalm. Snorkelen is ook mogelijk. In het zuidelijke deel van het reservaat valt nog een hoop te ontdekken en duiken zijn hier vaak nog “pioniersduiken”. De meeste duikcentra concentereren zich op het noordelijk deel van het park, maar de eerste duiken op Arakan hebben duidelijk potentie getoond en wij gaan gewoon door met onze ontdekkingsreizen………………….

ga naar het begin van de pagina